Sayı Tabanı Dönüştürücü (ikili, sekizli, onlu, onaltılı)

Konumsal sayı tabanları nasıl çalışır

Her taban konumsal gösterim kullanır: en sağdaki basamak taban⁰ = 1, sonraki taban¹, sonra taban²'dir. Onlu sistemde '255', 2×100 + 5×10 + 5×1 demektir. İkili sistemde '11111111', 1×128 + 1×64 + ... + 1×1 = 255 demektir. Aynı sayı, farklı tabanlar.

Onaltılı sistem, basamak başına 16 değere uymak için 0-9 ve A-F kullanır. 'FF' = 15×16 + 15×1 = 255. Sekizli 0-7 kullanır (basamak başına 3 bit), ikili ise yalnızca 0 ve 1. Dönüşüm mekaniktir — önce onluya, ardından hedef tabana çevirin — ve hesaplayıcı bunu herhangi bir negatif olmayan tam sayı için yapar.

Her tabanın kullanım alanı

İkili (taban 2): düşük seviyeli bilgisayar çalışması — bit alanları, maskeler, gömülü yazılım. Kayıt düzenlerini okuma, donanım düzeyinde hata ayıklama.

Sekizli (taban 8): Unix dosya izinleri (chmod 755 = rwxr-xr-x), bazı eski dosya biçimleri. Günümüzde daha az yaygın.

Onlu (taban 10): insanların saydığı her şey. Normal aritmetik için varsayılan.

Onaltılı (taban 16): yazılımda en yaygın — renkler (#FF6B35), bellek adresleri (0x7fff...), MAC adresleri, ikili verilerin bayt gösterimleri, kodlanmış hash'ler.

Hızlı referans

1 bayt = 8 bit = 2 onaltılı basamak = 256 değer (0-255). 1 onaltılı basamak = 4 bit = 16 değer. 1 sekizli basamak = 3 bit. Hex 'FF' = onlu 255 = ikili 11111111. Hex '100' = onlu 256. Hex 'FFFF' = onlu 65535 (16 bit işaretsiz maksimum). Hex 'FFFFFFFF' = onlu 4294967295 (32 bit işaretsiz maksimum).