Enflasyon Hesaplayıcı (zaman içinde satın alma gücü)
Bir tutar, zaman ufku ve beklenen enflasyon oranı girin. Hesaplayıcı her iki yönü de döndürür: bugünkü satın alma gücünüzü korumak için gelecekte ne kadar paraya ihtiyacınız olacağı ve gelecekteki bir tutarın bugünkü değeri.
- Bugünkü tutarın gelecekteki maliyeti
- 163.862
- N yıl sonra bugünkü mal sepetini satın almak için ne kadar gerekecek.
- Gelecekteki tutarın bugünkü değeri
- 61.027
- N yıl sonraki o tutarın bugünkü para cinsinden değeri.
- Kaybedilen satın alma gücü
- 38.973
- % kayıp
- 39%
Nasıl çalışır
Enflasyonun uzun vadeli planlama için önemi
Enflasyon, paranın satın alma gücünü zaman içinde azaltır. %2 enflasyonda bugün 10.000 ₺ ile alınan şey 25 yıl sonra yalnızca 6.100 ₺ ile alınabilecek kadar değer kaybeder — neredeyse yarıya düşer. %10 enflasyonda (Türkiye'de son yıllarda görülen seviyelere yakın) erozyon çok daha dramatik olur. 'Düşük' enflasyon bile onlarca yıl boyunca görünmez biçimde birikerek büyür.
Bu nedenle nakit tutmak, uzun vadede reel anlamda garanti bir kayıp anlamına gelir — faiz oranları enflasyonu aşmadıkça. %2 enflasyon karşısında %0,5 faiz ödeyen tasarruf hesapları yılda %1,5 reel kayıp yaşar. Yatırımların en azından başabaş noktasına gelebilmek için enflasyonu geçmesi gerekir.
Dönem ve ülkeye göre gerçekçi enflasyon oranları
Uzun vadeli ABD ortalaması (1913'ten itibaren): yaklaşık %3,2. Son on yıllar daha düşük seyretti (2010'lar ortalama %1,7), ancak 2021-2024 arasında birçok ülkede %4-9'a fırladı. Çoğu merkez bankası 'fiyat istikrarı' olarak %2'yi hedefler.
Türkiye: son yıllarda çok yüksek enflasyon yaşandı (2022-2024 arasında %40-85 aralığı). Uzun vadeli planlamada Türkiye için temkinli bir enflasyon varsayımı seçmek önemlidir. Eurozone: tarihsel olarak %1-3, ancak 2022'de %6-10. Japonya: 1990-2020 arası ortalama ~%0, yakın dönemde %2-3'e yükseldi.
Uzun vadeli planlama (10+ yıl) için istikrarlı ekonomilerde temel olarak nominal %2-3 varsayın. Daha yüksek bir enflasyon senaryosunun sizi nasıl etkileyeceğini görmek için %5-10 ile stres testi yapın.
İki formül, iki yön
Gelecekteki maliyet: GD = BD × (1 + i)^n. 30 yıl boyunca %2 enflasyonda yıllık 50.000 ₺ yaşam maliyetini sürdürmek için o zaman yılda 90.568 ₺'ye ihtiyacınız olacak. Bu bütçe planlama görünümüdür: gelecekteki bir tarihte ne kadar gelir veya bakiyeye ihtiyacınız var.
Bugünkü değer: BD = GD / (1 + i)^n. %2,5 enflasyonda 25 yıl sonra 1.000.000 ₺ almak bugün yaklaşık 539.000 ₺ değerindedir. Bu karşılaştırma görünümüdür: gelecekteki nakit akışlarını (piyango ödemeleri, emeklilik toplu ödemeleri) karşılaştırırken bugünkü değere indirgeyerek elma ile elmayı karşılaştırın.
Bileşik faiz parayı üstel olarak büyütür; enflasyon onu üstel olarak küçültür. Yatırımların gerçekten büyümesi için reel getiri (nominal − enflasyon) > 0 olmalıdır.
Sık sorulan sorular
›Hangi enflasyon oranını kullanmalıyım?
ABD/AB/Japonya planlaması için nominal %2-3. Stres testi için %4-5. Türkiye için son dönem TÜFE verilerini takip edin; Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) aylık CPI raporları yayınlar.
›CPI nedir?
Tüketici Fiyat Endeksi — hükümetlerin enflasyonu ölçmek için takip ettiği bir mal/hizmet sepeti. 'Enflasyon oranı' genellikle CPI'nın yıllık değişimidir; Türkiye'de TÜFE olarak adlandırılır.
›Hesaplayıcı kişisel enflasyon oranını dikkate alıyor mu?
Hayır — tek bir oran kullanır. Kişisel enflasyon harcama alışkanlıklarına göre değişir: kira ve gıda elektronikten farklı enflasyon yaşar. Ayrıntılı planlama için gerçek bütçenize göre ağırlıklandırın.
›Enflasyon negatif olabilir mi (deflasyon)?
Evet — negatif bir oran girin. Japonya bunu 2000'li yıllarda yaşadı. Deflasyon satın alma gücünü zaman içinde artırır ama genel olarak ekonomi için kötüdür (insanlar harcamayı erteleri).
›Bu bileşik faizden nasıl farklı?
Bileşik faiz paranızı büyütür; enflasyon satın alma gücünü küçültür. Aynı üstel matematiği kullanırlar ama zıt yönlerde. Reel getiriler için nominal yatırım oranınızdan enflasyonu çıkarın.
›Bunu emeklilik planlaması için kullanmalı mıyım?
Evet — birikimlerinizin hem nominal hem reel (bugünkü para cinsinden) projeksiyonlarını görmek için emeklilik hesaplayıcımızla birleştirin.
›Tarihsel enflasyon verilerini nerede bulabilirim?
Türkiye: TÜİK (tuik.gov.tr). ABD: BLS.gov. Japonya: e-Stat. AB: Eurostat. İngiltere: ONS. Dünya Bankası da ülke bazında onlarca yıl geriye giden veriler yayınlar.
›Veriler tarayıcımdan çıkıyor mu?
Hayır. Hesaplama yerel olarak çalışır; hiçbir şey sunucuya gönderilmez.
İlgili araçlar
Son güncelleme: